Главная  >  День победы
День победы

Почетная миссия

Как мы уже писали ранее, наш район не остался в стороне от республиканской акции «Здесь живет ветеран», которая организована  общественным объединением «Белорусский фонд мира» и стартовала в Беларуси в январе.

На протяжении нескольких месяцев отдел идеологической работы, культуры и по делам молодежи райисполкома организовывал встречи с ветеранами, проживающими на территории района. В гости к ним приходили члены районной организации ветеранов, районного отделения  общественного объединения «Белорусское общество Красного Креста», районной организации общественного объединения «Белорусский фонд мира», БРСМ, пионеры.

Участники ВОВ в беседе с молодыми людьми вспоминали события далёких военных лет, стремясь  донести до них память о войне и ценность победы. Активисты общественных организаций прикрепляли на дома ветеранов памятные таблички с надписью-напоминанием о том, что в этом доме живет ветеран.

В минувшую среду акция в районе подошла к своему  завершающему этапу. Группа представителей общественных организаций посетила Доморацкую Александру Григорьевну, Овчинникова Михаила Анисимовича и Самусенко Марию Фёдоровну. И теперь любой прохожий, проходя мимо их дома, будет видеть, что здесь живет защитник Отечества, потому что яркую табличку с надписью «Тут жыве ветэран Вялікай Айчыннай  вайны. Дзякуй за Перамогу!» с изображением ордена Отечественной войны не заметить нельзя.

Учащиеся ГУО «Леснянский учебно-педагогический комплекс детский сад-начальная школа» тоже приняли активное участие в акции и посетили  участницу ВОВ Шукайлову Марию Антоновну. Ребята 3-4 классов побеседовали  с ветераном, послушали её рассказ о военном трудном времени, в котором так важно знать и помнить,  и прикрепили к её дому памятную табличку.

Как отмечают участники встреч, побывать в гостях у ветеранов и прикрепить табличку к их дому – почетная миссия и ещё одна возможность оказать им внимание. А для каждого из победителей  поддержка и участие со стороны тех, для кого они добывали победу, очень важна.

Текст и фото
О. НЕМЦОВОЙ. 

ПРОГРАММА
проведения праздничных мероприятий, посвященных празднованию
Дня Победы для публикации в газете

10.00 – 10.20 –   Торжественное шествие ветеранов, представителей трудовых коллективов, жителей города. Акция   «Бессмертный полк»

10.20 – 11.00 –  Митинг «Памяти павших –  будьте достойны»
(братская могила в городском парке)

11.15 –12.30 –  Праздничный театрализованный концерт «Вечный огонь Победы»
(открытая площадка РЦКиНТ)

11.00 – 12.30 – Флеш-акция «Цветы Великой Победы»
(открытая площадка РЦКиНТ)

10.00 – 14.00 – Работа фронтовой библиотеки «Дорогами войны, маршрутами Победы»
(открытая площадка РЦКиНТ)

10.00 – 14.00  – работа выставки «День памяти» - Славгородчина партизанская»
(выставочный зал
ГУК «Славгородский районный историко-краеведческий музей»)

11.00 -12.00 – Соревнования по волейболу среди населения
(спортивный зал ГУСУ «ДЮСШ»)

11.00- 14.00 – Физкультурно-оздоровительных мероприятий по видам спорта: дартс; амрестлинг; гиревой спорт; шахматы, шашки; стрельба из пневмовинтовки воллейбол; настольный теннис
(открытая площадка ГУСУ «ДЮСШ»)

11.00 – 14.00, 19.00 – 23.00 –  Праздничная торговля
(ул.Октябрьская, РЦК и НТ)

10.00 – 14.00 – Работа детской игровой площадки
(открытая площадка РЦК и НТ)

19.30 – 23.00 – Танцевально – развлекательная программа «Звенит Победой  май цветущий»
(открытая площадка РЦК и НТ)
22.00 – Праздничный салют

22.00 –01.00 – Праздничная молодежная дискотека «Сбережем этот мир на  земле»              
(дискозал РЦК и НТ)


“Здесь живёт ветеран”

В районе под эгидой отдела идеологической работы, культуры и по делам молодёжи райисполкома продолжается республиканская акция «Здесь живёт ветеран», инициированная общественным объединением «Белорусский фонд мира» в год 75-летия начала Великой Отечественной войны и 55-летия создания Белорусского фонда мира.

Члены волонтёрского отряда «Доброта» нашей школы также не остались в стороне. Мы навестили ветеранов Великой Отечественной войны Янкова Петра Дмитриевича и Бельчикова Алексея Савельевича, прикрепили к домам ветеранов таблички с надписью «Здесь живёт ветеран Великой Отечественной войны. Спасибо за победу». Их осталось не так много, может по этой причине они становятся для нас всё дороже и дороже. Это уважаемые люди в районе, которые прошли дорогами войны, были участниками партизанского движения, награждены орденами и медалями. Они и сейчас в строю, проводят большую работу по патриотическому воспитанию молодежи. Акция -- это ещё одна возможность оказать внимание тем, кто добывал Победу, а также узнать героические страницы истории, особенно нам, молодым, из первых уст.

Ж.ЩЕРБО,
учитель русского языка и литературы
ГУО «Лопатичская средняя школа».

Акция продолжается…

В Беларуси проходит акция «Здесь живет ветеран». Стартовала она 20 января по инициативе Белорусского фонда мира, а продлится до 9 мая. Проведение данной акции — еще одна возможность оказать внимание ветеранам Великой Отечественной войны. Их остается с каждым днем все меньше и меньше, а каждый из ветеранов для нас все дороже и дороже. Толика внимания со стороны тех, для кого они добывали победу, очень важна для каждого из ветеранов.

Волонтеры ГУО «Средняя школа №2 г. Славгорода» также присоединились к акции «Здесь живет ветеран». На этой неделе памятные таблички появились на домах ветеранов войны: Бобова Павла Павловича и Поляничко Михаила Николаевича.

Ребята часто навещают ветеранов, оказывают помощь по хозяйству. В очередной раз они с удовольствием навестили ветеранов, побеседовали. Ведь важно не только прикрепить памятную табличку, но и пообщаться с участниками Великой Отечественной войны, выслушать их. А им есть чем поделиться с младшим поколением. И пусть истории отнюдь не веселы, но через них отчетливо просматриваются характеры не только этих людей, но и всего военного поколения.

А. КОСЬЯНЕНКО,
педагог-организатор
ГУО «Средняя школа №2».

Детство, опалённое войной

Когда началась война Сотникова Валентина Ивановна была девятилетней девочкой. Жила она в Калужской области.
«22 июня 1941 года односельчане, вернувшиеся из близлежащего города, принесли ужасное известие. Но нам, детям, это ни о чем не говорило, ведь мы понятия не имели, что такое война», — рассказывает женщина.
Ребятишки бегали по родной деревне и наблюдали за пролетающими над головой самолетами. Неподалеку был аэродром. Маленькая Валя взбиралась со сверстниками на изгородь и считала, сколько самолетов вылетело из аэродрома, а позже – сколько вернулось обратно. К сожалению, не всегда эти цифры совпадали… Вскоре, тогда ещё над мирным, чистым небом, появился самолет-разведчик. Тогда-то сельчане и услышали первый взрыв: немецкий летчик сбил самолет красноармейца. И кто-то сказал: «Ждите гостей». «Гости» не заставили себя ждать.
«Где-то в 42-м к нам приблизилась линия фронта. Немцы оккупировали деревню. Забрали весь скот и провизию. Заняли наши дома. В собственном доме нам приходилось ютиться в маленьком закуточке. Мы страшно голодали. Старались ночью тихонько пробраться в огород, чтобы откопать немного картошки».
А потом развернулся страшный бой. Вот тогда детский ум и понял, что такое война: выстрелы, взрывы, страх, боль, смерть.
«Мы укрывались в так называемых блиндажах. Выйти на улицу было невозможно. Взрывная волна поднимала людей, как пушинок. Полдеревни сгорело. Остались только окраины, но наш дом не пострадал».
В марте 43-го было выселение. Жителей деревни отправляли в лагеря смерти. Путь был неблизкий и трудный. На улице лежали сугробы, есть было нечего. По пути до лагеря оккупанты останавливали пленных на ночлег в населенных пунктах. Одним из таких стала деревня Васьковичи.
«Нашу семью – меня, родителей и брата – поселили в доме старосты. Он оказался хорошим человеком. В разговоре выяснилось, что в деревне сломана мельница и без неё очень трудно. Мой отец сказал: «Если бы я остался, то починил бы мельницу». Староста решил нас спрятать в стоге сена. Немцы обычно проверяли стоги – протыкали их штыками, но к старосте не пошли. Так и остались. А отец и правда починил мельницу. У него были золотые руки».
Окрестные деревни попали в поле боя. Сельчане прятались в лесу. Особенно старались спрятать ребят, подростков, потому что немцы вербовали их в свою армию. Было много танков и самолетов. Воздух сотрясался от взрывов. Немецкие солдаты отступили.
Вскоре отец ушел на фронт и дошел до Германии.
Война закончилась. Несмотря на пережитый ужас и трудное послевоенное время, люди верили в светлое будущее. «Все друг друга поддерживали, каждый делился, чем только мог».
Компенсацией за детские годы, опаленные войной, стала счастливая мирная жизнь. Валентина Ивановна успешно окончила школу, потом – институт. Труд приносил огромное удовольствие, поскольку профессия педагога стала призванием. А семейная жизнь сложилась в гармонии и любви…

К. КРИВОШЕЕВА.

Никогда не забыть...

Ефремков Илья Титович родом из д. Зимница. Война застала его совсем юнцом. Мать умерла, отца призвали в армию. Жить сиротой было непросто, но помогали односельчане.
В 1943 призвали на фронт. В это время уже началось освобождение от фашистских захватчиков. Воевал Илья Титович полтора года, но этого хватило, чтобы испытать весь ужас тех лет: страх, боль, смерть – всё прошло через него. В боях его ранило два раза. В первый раз в Польше: осколками порезало всё тело, но повезло – жизни ничего не угрожало. Второй раз в Чехословакии. «Мне перебило голень, — рассказывает ветеран. – Хотели ампутировать, но попался хороший врач, который спас ногу». Это ранение и не позволило бойцу дойти до Германии. Победу Илья Титович встретил в госпитале. За заслуги перед Отечеством его наградили Орденом Славы 2-й и 3-й степени.

Текст К. КРИВОШЕЕВОЙ.

Чтобы почтить память брата ...

Мой брат 1924 года рождения был призван в армию в 1942 году. Из Кировской области он ушел на фронт. Дождаться с войны нам его, к сожалению, не довелось. Его друг сообщил нам о том, что брат погиб. Но и о месте захоронения нам ничего не известно. Спустя много лет мысль о возможности узнать судьбу брата, найти его могилу, посетила меня. Обратившись в общественное объединение «Дети войны» в Екатеринбурге, заполнив анкету, мы стали ждать. Результат, хоть и не сразу, но появился. Нам было сообщено о месте захоронения брата. Это деревня Михайлов, что на Славгородчине в вашей прекрасной стране. Двое суток на поезде, и мы здесь: можем поклониться брату, его соратникам, сказать спасибо за Победу.

Мне 82 года, но и в прошлом году, и в этом, юбилейном, я здесь. Со мной жена. И пока силы и здоровье позволят – будем приезжать, чтобы почтить память всех, кто положил свои жизни ради мирного сегодня.

Г.ЛЕБЕДЕВ.
(На фото с женой).


«Пусть знает, что мы его не забыли…»

В июне 1941-го в каждый дом нашей Родины пришла беда, позвавшая на фронт отцов, мужей, сыновей, братьев… Практически каждая семья в Великой Отечественной войне потеряла близкого человека. Прошло 70 лет, однако горечь утраты продолжает жить в наших сердцах. Пусть многие из нас никогда не знали своих героических дедов и прадедов, но память, передающаяся из поколения в поколение, помогает им оставаться живыми.

В октябре 1943-го, защищая пропойские земли, погиб уроженец Казахстана Шахаев Нурхамит. Он похоронен в братской могиле в деревне Красная Слобода.

Почтить память погибшего бойца из Казахстана приехала его племянница Топаева Несибельда.

«Когда дядю призвали в армию, ему было около 20 лет, – рассказала Несибельда. – Его забрали вместе с младшим братом. Брат вернулся, а Нурхамит – нет. Конечно, это стало большим горем для семьи, но бабушка была рада, что хотя бы один сын остался в живых. Поиски я начала два года назад. Информацию о дяде нашла в Книге памяти Казахстана. Связалась с Могилевским облисполкомом. Так и узнала, где он похоронен. Волей судьбы дядя остался в чужих землях. Надеюсь, моя молитва и горсть родной земли принесут ему покой. Пусть знает, что мы его не забыли… ».


Славные дела – в историю…

Около года в районе проходит акция «Книга славных дел Славгородчины», инициированная отделом идеологической работы, культуры и по делам молодежи при поддержке отдела образования, спорта и туризма. В рамках акции Книга славных дел путешествует из одной школы в другую. В ней ребята отражают всё то, что они делают для сохранения памяти о Великой Отечественной войне и развития патриотизма.
30 апреля директор ГУО «Березовская базовая школа» С. В. Степанов передал Книгу директору ГУО «Шеломовская базовая школа» В. А. Малаховой.
По сложившейся традиции принимающая сторона устраивает тематическое мероприятие. В Шеломовской школе оно прошло в форме внеклассного урока. Ребята рассказывали всё, что знают о войне, отвечали на вопросы учителя, делились своими чувствами, читали стихи, пели песни.
5 мая Книга славных дел перешла из Шеломовской школы в среднюю школу №2. «Мы пополним Книгу добрыми делами и внесем свою лепту в увековечение памяти», - отметил директор школы Л. М. Кочанов.
Передача Книги прошла в торжественной обстановке. Ребята из второй городской представили присутствующим номера художественной самодеятельности, которые были пронизаны не только болью за людей, познавших ужасы войны, но и верой в светлое, мирное будущее.

Марафон Победы

В минувший вторник Славгородчина встречала марафонцев из города Иваново Российской Федерации.
Свой забег ивановцы посвятили Великой Победе, а конечным пунктом назначения выбрали город Молодечно, где во время Великой Отечественной войны были убиты их земляки.
Прежде чем покинуть славгородскую землю, марафонцы приняли участие в митинге у памятного знака “ПТ-76”. Затем к забегу присоединились школьники, которые проводили гостей до памятника В. И. Чемадурову. Возложением цветов и минутой молчания участники митинга почтили память погибших в Великой Отечественной войне.


Программа проведения мероприятий 9 мая 2015 года,
посвященных 70-ой годовщине Великой Победы советского народа над немецко-фашистскими захватчиками

10.30 – торжественное движение автомашин с ветеранами Великой Отечественной войны по городу от памятного знака «ПТ - 76» по улицам Калинина, Октябрьская, Луначарского.
10.45 – возложение цветов к братской могиле в городском парке.
11.08 – республиканская минута молчания.
11.10 – проведение митинга «Нетленная память за ратный подвиг» в городском парке.
12.00 – театрализованный праздник «Великий путь Победы».
14.00 – показ художественного фильма «Днепровский рубеж» в кинотеатре «Родина» (большой зал).
19.00, 19.30 – показ художественного фильма «Битва за Севастополь» в кинотеатре «Родина» (большой и малый залы).
20.00-23.00 – танцевально-развлекательная программа с игровой программой «Салютуем Великой Победе» на открытой площадке РЦКиНТ.
22.00 – праздничный салют на открытой площадке РЦКиНТ.

Оргкомитет


Эстафета працягваецца

Днямі ў музеі Бярозаўскай базавай школы прайшла ўрачыстасць па перадачы Кнігі слаўных спраў, прысвечанай 70-годдзю Вялікай Перамогі. На гэты раз яе прымаў дырэктар школы аграгарадка Гіжэнка.
Мерапрыемства праходзіла ў цёплай абстаноўцы. На яго былі запрошаны жыхары сталага ўзросту. У той дзень гучала шмат песень ваеннай, патрыятычнай тэматыкі. Школьнікі, педагогі нагадалі прысутным летапіс тых ваенных ліхалеццяў. Успаміналіся імёны былых жыхароў Бярозаўкі, якія аддалі свае жыцці, каб сёння мы жылі пад мірным небам.
У Кнізе запісана шмат спраў, якія зроблены з тым, каб памятаць аб героях Вялікай Айчыннай, ветэранах, якія жывуць навокал, заставалася ў нашых сэрцах.
Дырэктар Гіжэнкаўскай школы пераканаў прысутных, што яны з гонарам упішуць немала спраў на старонкі Кнігі.

Тэкст і фота
Ул. ВАСІЛЬЕВА.

Эстафета Победы

Уже в течение нескольких месяцев в преддверии 70-летия празднования Великой Победы в Могилевской области проходит эстафета по передаче флага областной организации ветеранов и сбору на нем подписей участников войны.

27 марта эстафету принимала Славгородская земля. В минувшую субботу на знамени оставили свои подписи участники и ветераны Великой Отечественной войны, проживающие в районе. Следующим эстафету принял Краснопольский район. 30 марта председатель районной организации белорусского общественного объединения ветеранов А. А. Мартынов передал флаг Н. Н. Шараховской – председателю Краснопольской ветеранской организации. Нина Николаевна пожелала присутствующей в зале молодежи, чтобы они берегли мир на Земле и не забывали тех, кто подарил нам этот мир.


Также в рамках мероприятия директор Лопатичской школы А. М. Дерюжинский передал «Книгу славных дел Славгородчины» директору Гиженской школы А. В. Степанову. Почти год Книга переходит из одной районной школы в другую. В ней ребята отражают всё то, что они делают для сохранения памяти о Великой Отечественной войне и развития патриотизма.

Текст

К. КРИВОШЕЕВОЙ.

У Беларусі 1 красавіка пачынаецца выплата матэрыяльнай
дапамогі да 70-годдзя Перамогі

савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне. На гэтыя мэты прадугледжана Br217,6 млрд, паведаміў начальнік упраўлення дзяржаўнай сацыяльнай падтрымкі насельніцтва Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Анатоль Ражанец.
Аднаразовую матэрыяльную дапамогу атрымаюць амаль 46,5 тыс. ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны і прадстаўнікоў асобных катэгорый грамадзян, якія пацярпелі ад наступстваў вайны. Сродкі, запланаваныя на правядзенне выплаты, загадзя пералічаны на рахункі камітэтаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне аблвыканкамаў і Мінгарвыканкама, Мінабароны, МУС, КДБ. “Выплата будзе праводзіцца па месцы пенсіянавання грамадзян органамі, якія ажыццяўляюць выплату пенсій, у максімальныя сціслыя тэрміны”, - сказаў Анатоль Ражанец.
У адпаведнасці з указам нумар 126 “Аб аказанні матэрыяльнай дапамогі” яна будзе аказана дыферэнцыравана.
Аказанне матэрыяльнай дапамогі - чарговы крок па падтрымцы ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны. У Беларусі пастаянна ажыццяўляецца комплекс мер па ўзмацненні сацыяльнай абароненасці прадстаўнікоў старэйшага пакалення, павышэння якасці жыцця ветэранаў, асоб, якія пацярпелі ад наступстваў войнаў.
У Беларусі, паводле даных на 1 студзеня бягучага года, пражывалі 17 тыс. 773 ветэраны Вялікай Айчыннай вайны. З іх 12 тыс. удзельнікаў Вялікай Айчыннай вайны, сярод якіх 3,2 тыс. чалавек з’яўляюцца інвалідамі ВАВ.

БелТА.

Эстафета працягвае падарожжа


Працягвае сваё падарожжа эстафета “Да 70-годдзя Вялікай Перамогі – 70 слаўных спраў”. Свае добрыя справы ў Кнігу слаўных спраў Слаўгарадчыны ўжо запісалі чатыры школы — Ржаўская, Васькавіцкая, Зімніцкі і Ляснянскі ВПК. Вучні і настаўнікі навучальных устаноў напісалі свае старонкі Кнігі, дзе адлюстравалі справы па ўвекавечванню памяці пра Вялікую Айчынную вайну і яе герояў-вызваліцеляў.

У пятніцу 20 сакавіка на базе дзяржаўнай установы адукацыі “Лапаціцкая сярэдняя школа” прайшла цырымонія перадачы эстафеты педагогамі Ляснянскага вучэбна-педагагічнага комплекса яслі-сад -пачатковая школа педагагічнаму калектыву і вучням Лапаціцкай школы. Мерапрыемства праходзіла ў святочна прыбранай актавай зале школы, якая была запоўнена моладдзю.

Рабяты былі ў святочным убранні, іхнія настаўнікі ва ўзрушаным стане, бо адчувалі момант адказнасці за сустрэчу. На мерапрыемства завітала галоўны спецыяліст аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама Ю. М. Неплашова.

Вучні ў нацыянальным адзенні віталі гасцей школы святочным караваем і запрасілі іх на сустрэчу, якая была пранізана патрыятызмам і павагай да ветэранаў вайны.

Мерапрыемства было пабудавана такім чынам, каб паказаць усе жахлівыя бакі вайны. Першыя дні вайны, акупацыя, дзяцінства, апаленае вайною, выжыванне ў канцлагерах, цяжкая праца на акупіраванай тэрыторыі…Чырвонай ніткай праз мерапрыемства прайшлі напаміны пра герояў вайны, якія загінулі ў час абароны Радзімы.

Вельмі ўразілі выступленні вучняў, якія так імкнуліся перадаць свае адносіны да вайны, нібыта самі былі родам з даваеннага часу і бачылі ўсе жахі вайны на ўласныя вочы. Іншым разам нават верылася, што яны гэта перажылі, бо столькі трывогі і болю за лёс сваёй краіны перадаць у юным узросце складана. Усе прысутнічыя на мерапрыемстве нібы перанесліся ў гады ваеннага ліхалецця.

Напрыканцы мерапрыемства ва ўрачыстай абстаноўцы дырэктар Ляснянскага ВПК С.Ф.Далькова ўручыла Кнігу слаўных спраў Слаўгарадчыны дырэктару Лапаціцкай школы і падзякавала за цудоўнае мерапрыемства. Святлана Фёдараўна адзначыла высокую якасць падрыхтоўкі вучняў, іх перажыванні і пачуцці, якія яны змаглі перадаць усім прысутным.

На памяць усім гасцям вучні Лапаціцкай школы ўручылі па яблыневай галінцы ў кіпені кветак, якія сімвалізуюць памяць пра пераможны май 45-га.


Ю.М.Неплашова, галоўны спецыяліст аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама

Незабыўнае

Прайшло семдзесят год з той ночы, але кожны раз, як надыходзіць свята – Дзень Чырвонай Арміі, а цяпер Дзень Узброеных Сіл, я вяртаюся ў тую ноч на 23 лютага 1945 года.
…Ішоў апошні год Вялікай Айчыннай вайны. Нашы войскі вялі цяжкія баі за важны стратэгічны пункт гітлераўскай абароны ў перадгор’і Скалістых Татраў – горад Бельска-Бяла на поўдні Польшчы.
Кожны крок уперад даваўся вялікай крывёю. Было мне тады няпоўных дзевятнаццаць гадоў, і пайшоў другі месяц як пасля заканчэння Маскоўскага Чырвонасцяжнага ваенна-інжынернага вучылішча быў я на 4-м Украінскім фронце на пасадзе камандзіра ўзвода 113-га Станіслаўскага ордэнаў Багдана Хмяльніцкага і Чырвонай Зоркі інжынерна-сапёрнага батальёна.
Недзе праз два тыдні пасля ўступлення на пасаду, у бліндажы, дзе адпачывалі салдаты майго ўзвода, сядзеў я ў самоце, гледзячы на франтавы асвятляльны прыбор “Кацюшу” – снарадную гільзу ад саракапяткі з кнотам. Святла мала – копаці шмат. Салдаты храпака задаюць, а мне не спіцца. Гляджу на іх, і адна і тая ж думка мяне гняце: “За што мне гэткае воінства дасталося?! Ні табе сапраўднай выпраўкі вайсковай, ні жвавасці. Сонныя мухі, далі Бог, а не салдаты!”
Адарваў мяне ад самотных думак памкамузвода старшы сяржант Гаўрыкаў, ветэран батальёну. Падышоў да мяне, спытаў дазволу поруч прысесці і ціха гэтак пачаў: “Можа я памыляюся, але здаецца мне, таварыш малодшы лейтэнант, што Вы крыху разгубіліся, як бы ўзялі пад сумненне здольнасці сваіх салдат?” – гаворыць, нібыта думкі мае чытае, і гэткім хатнім голасам, што нават мне зрабілася не па сабе – за каго ён мяне прымае. Я ўжо гатоў быў зрабіць яму заўвагу за нестатутныя паводзіны са сваім камандзірам, але штосьці мяне ўтрымала. А Гаўрыкаў зрабіў выгляд, што нічога не заўважыў, і кажа: “ Канешне, выгляд у іх не вельмі страявы, але зноў жа – другі месяц на перадавой. Мяркую, павінны ў хуткім часе змяніць нас, адвесці на адпачынак, тады мы ўсё ў парадак і прывядзём… Якраз перад Вашым прыбыццём камандзіра забіла – лейтэнанта нашага. Амаль год мы з ім бок у бок перадавую пупамі сваімі прасавалі. І ў гразь, і ў снег. Прывыклі да яго… што казаць, сапраўдны быў чалавек, разумеў салдата. Сам прайшоў у поўнай меры салдацкую навуку. У сорак трэцім на Курскай дузе пад Панырамі – чулі, мабыць, пра тое пекла? – замяніў забітага камандзіра. З таго дня ўзводным і застаўся. Потым званне афіцэрскае атрымаў. Не падводзілі мы яго ніколі…”
Доўга мы ў тую ноч з Гаўрыкавым гаварылі. Па праўдзе, дык гаварыў ён, а я слухаў, ды на вус накручваў, бо было чаму павучыцца ў яго. А на наступны дзень – 22-га лютага гэта было – выклікалі мяне ў штаб батальёна. Там я даведаўся, што немцы рыхтуюць контрудар на нашым участку. І з гэтай мэтай падцягваюць танкі і самаходныя гарматы. Атрымаў я тады загад уноч на 23 лютага замініраваць танканебяспечны напрамак у паласе наступлення нашага стралковага палка.
Звычайна супрацьтанкавыя міны сапёры ставяць у распалажэнні сваіх войск. На гэты раз трэба было паставіць міны ўперадзе нашых пазіцый – на нейтральнай паласе. Што казаць, гэта была вельмі важная і небяспечная баявая задача.
Як сцямнела выйшлі мы на заходні рубеж – у акопы стралковай роты. У кожнага салдата па дзве супрацьтанкавыя міны.
Камандзіра стралковай роты я знайшоў у падвале разбуранага снарадамі цаглянага будынка. Удакладніў выяўленыя агнявыя кропкі немцаў, дамовіўся аб агнявой падтрымцы на выпадак, калі нас выявяць немцы. Здаецца, усё, можна пачынаць.
…Застаўся ззаду апошні кулямётны разлік нашай вартавой аховы – мы на нейтральнай паласе. Да немцаў не болей чым сто пяцьдзясят метраў. Нячутна, зліваючыся з мясцовасцю, паўзуць уперад сапёры. Кожны ведае сваё месца, сваю задачу.
На перадавой камандзір узвода заўсёды разам са сваімі салдатамі, і ўсё ў яго з сабой: і штаб, і першы, і другі эшалон, і тылы, і рэзервы, і сам ён увесь на вачах у сваіх падначаленых.
Я паўзу поруч з камандзірам першага аддзялення сяржантам Ягоркіным. Яму ўжо за сорак, бацька траіх дзяцей. Справа ад мяне яфрэйтар Вяпрыцкі. Лёгкі подых ветру з боку немцаў. Гэта спрыяе нам. Мне вядома, што яны ў паўразбураным будынку фальварка за яблыневым садам, у якім нам трэба паставіць міны. На мапе, дарэчы, фальварк так і называецца – “Яблунуўка”.
І вось тут, калі пачалі ставіць міны, мне сорамна зрабілася за свае паспешлівыя думкі ў мінулую ноч. Як гэтыя, на першы погляд нязграбныя салдаты, спрытна рабілі сваю справу!
Нам заставалася паставіць апошні шэраг мін – гэта на паўгадзіны як нас выявілі немцы. Узвілася ракета, другая, адразу некалькі і “слова ўзялі” кулямёты. Шчыльнасць агню была такая, што не магчыма было ўзняць галавы, каб нешта бачыць. Адыходзіць нельга, бо ўсе міны пастаўлены. Перадавая на тое і перадавая, каб па ёй стралялі калі і каму захочацца. Не адляжышся, не спашлешся на тое, маўляў, такая страляніна была, што не дала магчымасці выканаць заданне. І салдат гэта добра ведае, таму ўсе працягвалі рабіць сваю справу: хто капаў ямкі пад міны, хто ўладкоўваў туды міны, апошні ў гэтым ланцужку рабіў самую адказную работу – устаўляў узрывацель і маскіраваў міну.
Я заносіў месца пастаноўкі кожнай міны ў фармуляр міннага поля, уціснуўшыся ў невялічкую лажбінку. Мне заставалася нанесці некалькі ўмоўных знакаў, як раптам адчуў балючы ўдар у правае плячо і аловак выпаў з пальцаў. Што здарылася, я адразу зразумеў – куля знайшла мяне. Што рабіць? Перавязку самому не зрабіць, а клікаць кагосьці з салдат – гэта значыць затрымаць выкананне баявога задання, паставіць пад пагрозу жыцці сваіх падначаленых. Агледзеўся я і заўважыў недалёка больш надзейнае сховішча – нешта накшталт канаўкі і запоўз туды. Ляжу, чакаю, калі камандзіры аддзяленняў пачнуць дакладваць аб заканчэнні работы, бо толькі тады я магу даць загад адыходзіць.
Добра, што нас падтрымала пяхота, як і дамаўляліся, гэта нам вельмі дапамагло. Неўзабаве да мяне пачалі падпаўзаць камандзіры аддзяленняў і дакладваць, што міны пастаўлены. Аддаў я загад адыходзіць, а сам паўзці па-пластунску не магу – рука параненая не дазваляе. Паклалі мяне на плашч-палатку і выцягнулі з-пад агню. Спусціліся зноў да камандзіра роты. Там мне зрабілі перавязку. Добра, што куля была не разрыўная, інакш застаўся б я без рукі. Паглядзелі на гадзіннік – трэцяя гадзіна ночы. Выходзіць, што надышло свята – Дзень Чырвонай Арміі. Лейтэнант наліў з біклажкі франтавыя сто грамаў. Мы павіншавалі адзін аднаго са святам, хвілін з пяць пагаманілі і развіталіся.
Немцы на світанку пачалі танкавую атаку, але, згубіўшы на нашых мінах два танкі, павярнулі ўбок, а там нашы артылерысты іх як след сустрэлі.
Вечарам 23 лютага камандзір брыгады палкоўнік Шалепін усяму ўзводу ўручыў медалі “За адвагу”. Гэтую салдацкую ўзнагароду атрымаў тады і я і вельмі ганаруся ёй.
Прабыў я два тыдні ў медсанбаце і вярнуўся ў свой узвод. Нас тады якраз на адпачынак адвялі ў другі эшалон. З нагоды майго вяртання старшы сяржант Гаўрыкаў загадаў прапаліць лазню, а калі селі за стол, дастаў трафейнага віна. Салдаты павіншавалі мяне з вяртаннем, весела ўсміхаліся. Я адчуў, што мяне прызналі і прынялі ў сваю франтавую сям’ю. Я быў па-сапраўднаму шчаслівы.
Якія гэта былі цудоўныя салдаты! Дужыя, смелыя, добрыя. Шынялі на іх, як на заказ пашытыя, выпраўка сапраўдная армейская! Шкада мне было з імі развітвацца, калі атрымаў я новае прызначэнне – камандзірам асобнага ўзвода разведкі нашага батальёна.
З таго часу захавалася ў мяне фотакартка, якую зрабіў наш батальённы фатограф. На звароце прозвішчы маіх баявых сяброў – непрыкметных, сціплых “чорнарабочых” вайны, як у той час называлі сапёраў. І толькі не захавалася ў мяне прозвішча лейтэнанта — камандзіра стралковай роты, з якім я сустрэў Дзень Чырвонай Арміі на перадавой уноч на 23 лютага 1945 года. І кожны раз у гэта свята шкадую, што не абмяняліся мы тады адрасамі.

Ф. ШКІРМАНКОЎ,
былы камандзір узвода 113-га Станіслаўскага, ордэнаў Багдана Хмяльніцкага
і Чырвонай зоркі інжынерна-сапёрнага батальёна.

За единение народов

Продолжая героические традиции воздушно-десантных войск Российской Федерации, молодежные военно-патриотические объединения Нижегородской области с 1994 года участвуют в международных лыжных походах по местам боевой славы своих земляков.
Маршруты движения лыжников прокладываются по местам, где были явлены миру примеры духовного, ратного и трудового подвигов народа. В городах по пути следования участники лыжного пробега встречаются с ветеранами Великой Отечественной войны, войны в Афганистане.
В канун 70-летия Великой Победы воспитанники саровских и нижегородских военно-патриотических клубов, Горского кадетского корпуса республики Ингушетия, Нижегородского кадетского корпуса им. Маргелова посетили и наш район. Маршрут лыжного перехода, посвященного 70-летней годовщине Великой Победы и увековечиванию памяти защитников Брестской крепости, включал: Москву, Уваровку, Вязьму, Дорогобуж, Рославль, Кричев, Славгород, Могилев, Бобруйск, Барановичи, Кобрин и Брест.
На границе с Чериковским районом участников лыжного перехода встречали с хлебом-солью. Начальник отдела идеологической работы, культуры и по делам молодежи Елена Михайловна Шевцова горячо приветствовала участников лыжного перехода. Она отметила, какое важное значение имеют такие мероприятия в деле единения братских народов Беларуси и России, увековечивании памяти погибших в самой кровопролитной войне XX века.
С приветственным словом к участникам лыжного перехода, школьникам, приглашенным обратился и военный комиссар района А. А. Черкашин. Он ещё раз напомнил, каких сил стоило советскому народу свергнуть власть фашизма в Европе. “Русские, белорусы, украинцы, представители других национальностей в одном ряду шли против фашистской угрозы. И победили её,” — подчеркнул Александр Александрович.
К памятнику у деревни Александровка, где сражались уроженцы Горьковской области, были возложены цветы. Минутой молчания присутствующие почтили память всех погибших в той страшной войне.
Более семидесяти человек участвуют в переходе. Вечером гости пригласили жителей района на мероприятие в РЦК и НТ, рассказали о своих учебных заведениях, традициях и культуре. А они, признаться, были богатыми, зрелищными. Показательные выступления кадетов продемонстрировали, в какой физической форме они находятся и чему их учат. Вокально-танцевальные номера также своим колоритом взяли за душу зрителей в зале.
Назавтра для гостей района была организована экскурсия с посещением агрогородка Лесная. Было интересно наблюдать, как гости с интересом слушали о славных сражениях российских войск со шведскими в Северной войне. Для многих это место стало открытием.
Лыжники двинулись дальше. Им предстоит ещё посетить немало славных мест, встретиться с интересными людьми. А восстановление исторической памяти, воспитание патриотизма у подрастающего поколения, подготовка ребят к службе в армии и укрепление дружбы и сотрудничества между народами Беларусии и России, северного Кавказа – цели всей акции были именно такими — достигнуты.

Текст и фото В. РЫЖЕНКОВА.

Годна прынялі эстафету

У сераду Свенская сярэдняя школа прымала ў сябе гасцей. І нагода таму была важкая. Перадача патрыятычнай эстафеты “70-годдзю Вялікай Перамогі – 70 слаўных спраў”. З гэтай місіяй прыбылі дырэктар Рэкцянскай школы М. М. Зарэцкая і настаўніца пачатковых класаў З. В. Парфенава.
Вучні і настаўнікі Рэкцянскай школы ўнеслі ў Кнігу славы старонкі патрыятычных спраў і перадалі яе дырэктару Свенскай школы М. М. Чумакову.
Фармат перадачы эстафеты выліўся ў патрыятычную акцыю. Улічваючы той факт, што мерапрыемства праходзіла ў дні святкавання 71-ай гадавіны вызвалення раёна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, не маглі ў школе абыйсці ўвагай гэтую гістарычную падзею. І зрабілі гэта годна, наладзіўшы гістарычны экскурс у мінулае нашага раёна. Пасрэднасцю вядучых, вершаў і песень ваеннай тэматыкі. Кульмінацыяй мерапрыемства стала сустрэча з ветэранам вайны, знакамітым пісьменнікам і нашым земляком Ф. У. Шкірманковым. Ягоны зварот да падрастаючага пакалення любіць сваю Бацькаўшчыну і захоўваць матчыну мову падмацаваў нізкай вершаў, якія ён прысвяціў тэме вайны і высокай адданасці сваёй Радзіме.
Даспадобы прыйшлося і тое, што гэтае мерапрыемства ладзілася на беларускай мове. У рамках Тыдня беларускай мовы, які праходзіць у школе на бягучым тыдні, гэтае мерапрыемства яскрава паказала сугучнасць жадаемага з выніковасцю.
Начальнік аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі А. М. Шаўцова падзякавала настаўнікаў і вучняў за арганізацыю мерапрыемства і выказала спадзеву, што Кніга слаўных спраў, якую пішуць установы адукацыі нашага раёна, папоўняцца старонкамі, напоўненымі духам патрыятызму, любові і ўвагі да старэйшага пакалення. Балазе ў прывіцці гэтых пачуццяў сваім выхаванцам школа працуе пастаянна. І гэта робіцца тут не шаблонна, а зыходзячы з інтарэсаў вучня, школы і краіны ў цэлым. Разуменне важнасці гэтай адказнай справы заўсёды прысутнічае ў педкалектыва Свенскай сярэдняй школы. Працуюць разам з установамі культуры свайго рэгіёна.

В. УЛАДЗІМІРАВА.

Эстафета працягвае свой летапіс

Працягваецца эстафета ва ўстановах адукацыі раёна “ Да 70-годдзя Вялікай Перамогі - 70 слаўных спраў”. На гэты раз месцам перадачы Кнігі слаўных спраў быў Рэкцянскі НПК Дзіцячы сад-пачатковая школа, якая сардэчна прымала гасцей са школы вёскі Вялікая Зімніца.

Вучні пачатковых класаў разам са сваімі настаўнікамі былі і ўдзельнікамі, і гледачамі, і слухачамі. Іх выразна прачытаныя вершы спалучаліся з трапнымі каментарыямі настаўніцы З. В. Парфенавай. Не апошнюю ролю на эмацыйнае ўздзеянне адыграла супастаўленне жыцця дзяцей вайны і сучаснай моладзі. А песня “Песні пра дзеда”, якую выканаў вучань 1 класа Нікіта Удодаў, напомніла аб слаўных подзвігах землякоў — нашых дзядоў і прадзедаў.

Затым удзельнікі мерапрыемства наведалі помнік воінам-вызваліцелям. Там і прайшла цырымонія перадачы Кнігі слаўных спраў. З найлепшымі пажаданнямі завуч Зімніцкай школы Вакарчук Марыя Рыгораўна перадала Кнігу слаўных спраў дырэктару мясцовай навучальнай установы Зарэцкай Марыне Міхайлаўне, пажадала надалей працягваць плённую працу ў выхаванні патрыятызму, павагі да гісторыі роднай вёскі ў выхаванцаў. І вельмі кранаючым было назіраць, з якой увагай учытваліся рабяты ў прозвішчы землякоў на памятных дошках, якія загінулі на вайне. Бачна было, што гэткі патрыятычны ўрок пакінуў ў кожнага з рабят пачуццё гонару за сваіх продкаў, якія падарылі ўсім нам мірнае сёння. Што датычыцца эстафеты, то яна працягвае свой летапіс, упісваючы праз кожную старонку справы ўдзячнага пакалення, якое імкнецца жыць інтарэсамі сваёй краіны.

В. ПРОНІНА.

Эстафету прыняла Зімніцкая школа

Як і паведамлялася, ва ўстановах адукацыі раёна праходзіць эстафета “Да 70-годдзя Вялікай Перамогі – 70 слаўных спраў”. Напомнім, што дзве школы — Ржаўская і Васькавіцкая – напісалі свае старонкі, дзе адлюстраваны справы калектываў па увекавечванню памяці пра тую жудасную вайну і яе герояў-вызваліцеляў. І пра справы свае паведамілі ў Кнізе слаўных спраў.
У сераду на базе Зімніцкай базавай школы прайшла цырымонія перадачы эстафеты вучнямі Васькавіцкай школы аднакласнікам з Зімніцкай школы. Мерапрыемства праходзіла ў школьным музеі Вялікай Айчыннай вайны.
Рабяты з абодвух школ у святочным убранні, іхнія настаўнікі ва ўзрушаным стане, бо адчуваюць момант адказнасці за сустрэчу. У школу прыехалі і госці: начальнік аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама А. М. Шаўцова і яе калега Ю. М. Неплашова, старшыня райсавета ветэранаў вайны і працы А. А. Мартынаў, рэдактар раёнкі В. У. Езерская.
Дырэктар школы В. В. Куляшоў прывітаў гасцей школы і запрасіў усіх на сустрэчу, якая пранізана была патрыятызмам і павагай да ветэранаў вайны.
Настаўніца гісторыі І. В. Языкова зрабіла свайго роду экскурсію па музею, акцэнтуючы ўвагу на ягоным стварэнні і тых матэрыялах, якімі з дапамогай наведвальнікаў, родных ветэранаў вайны папаўняецца музей. Шмат гаварыла Ірына Васільеўна і аб ролі гэтага куточка баявой славы, дзе фарміруецца свядомасць навучэнцаў, дзе яны бяруць урокі мужнасці і гераізму, якія праявілі савецкія воіны, мірнае насельніцтва ў гады вайны. І менавіта праз такія музеі рабяты даведваюцца, хто такія партызаны і які ўклад яны ўнеслі ў вызваленне.
Мерапрыемства было акрэслена такім чынам: “А песні ходзяць па вайне”. Менавіта праз песні таго часу перадавалася атмасфера барацьбы з ненавісным ворагам. Урыўкі з песень з дэманстрацыяй фрагментаў кінафільмаў на экране дазволілі нібыта перажыць той час, калі ўвесь народ паўстаў на барацьбу з ворагам. Вельмі ўразіў урывак з паэмы А. Твардоўскага “Васіль Цёркін” у выкананні вучняў 7 класа. Хлопцы ў ваеннай форме нібыта на прывале, дзе гарыць касцёр, абмяркоўваюць ваенныя атакі. Ролю Цёркіна ўдала выканаў Арцём Лукашкоў, за што яму вялікі рэспект. Вельмі ўразілі і выступленні вучняў, якія нібыта былі родам з даваеннага часу і імкнуліся перадаць свае адносіны да вайны. Іншым разам нават верылася, што яны з тых гадоў родам, бо столькі трывогі і болю за лёс сваёй краіны перадаць у юным узросце складана. Трэба гэта перажыць. І яны перажывалі, няхай і гіпатэтычна.
Дырэктар школы В. В. Куляшоў пад акампанімент акардыёна, якім віртуозна валодае А.Ф. Забенін, праспяваў песню “Венскі вальс”. Прыпеў спявала зала, праўда, яе старэйшае пакаленне.
Перадача Кнігі слаўных спраў адбылася ва ўрачыстай абстаноўцы. Завуч Васькавіцкай школы І. М. Флёрык уручыла яе дырэктару Зімніцкай школы і падзякавала за цудоўнае падарожжа ў краіну песні, якая, паводле выказвання дырэктара школы, падымала воінаў у атаку, заклікала на барацьбу з ворагам і была іншым разам мацней за зброю. А. М. Шаўцова падзякавала за мерапрыемства і пажадала поспехаў школе ў выхаванні сапраўдных патрыётаў. Затым быў прыём для васькавіцкіх рабят ад зімніцкіх. За “салодкімі” сталамі ішоў абмен думкамі. І, як адзначыў дырэктар школы, набыць салодкасці для гасцей дапамог старшыня гаспадаркі В. А. Салодкін, які да праблем школы павярнуўся тварам у прамым сэнсе слова.
Па заканчэнні мерапрыемства рабяты двух школ усклалі кветкі да помніка, у якім пахаваны вядомы і два невядомых салдаты. Былы завуч школы Галіна Міхайлаўна Юрчанка расказала пра ваенныя падзеі, якія разгортваліся ў вёсцы Зімніца ў той час, аб тых ахвярах, якія ляглі на полі боя дзеля незалежнасці нашай краіны.
Уважліва слухалі рабяты сповед настаўніцы. І, упэўнена, кожны з іх у гэты момант адчуваў гонар за людзей, якія паклалі на алтар Перамогі сваё жыццё, але не скарыліся ворагу. Кветкі ляглі да помніка, мінута маўчання сімвалізавала памяць, якая жыве ў сэрцах рабят. І гэтая памяць абавязкова знойдзе сваё адлюстраванне ў справах і ў Кнізе слаўных спраў.

В. УЛАДЗІМІРАВА.
Фота аўтара.

“Да 70-годдзя –
70 слаўных спраў”

У раёне стартавала эстафета “Да 70-годдзя – 70 слаўных спраў”, прымеркаваная да юбілею Вялікай Перамогі, які будзем адзначаць 9 мая 2015 года. Эстафета праходзіць пад эгідай аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама. Як пракаменціравала гэты пачын начальнік аддзела А.М. Шаўцова, кожная ўстанова адукацыі раёна на працягу эстафеты ўнясе свой узнёсак у скарбонку слаўных спраў, якія будуць адлюстраваны ў спецыяльнай кнізе. І пачатак напісання і найперш ажыццяўлення гэтых спраў займеў у Ржаўскай, а працяг 14 кастрычніка ў Васькавіцкай сярэдняй школе. А.М. Шаўцова акцэнтавала ўвагу на эстафеце, падчас якой тэма гераізма і мужнасці ў гады Вялікай Айчыннай павінна не толькі быць дамінуючай, а і стаць стрыжнем у патрыятычным выхаванні падрастаючага пакалення. Мерапрыемства, якое прайшло ў Васькавіцкай школе, паказала, наколькі тэме патрыятызму тут надаюць вялікае значэнне. Вершы, якія чыталі рабяты, гучалі з такой эмацыйнай напругай, што слёзы выступалі на вачах рабят. Выступленні суправаджаліся слайдамі на ваенную тэматыку. Пад апладысменты прайшла цырымонія ўзнагароджання Марыны Дварэцкай за ўдзел у раённым конкурсе сачыненняў “Вайна вачыма дзяцей”. Працэс напісання Кнігі пачаўся, а значыць, мы неаднойчы пачуем пра справы кожнай школы раёна ў накірунку дапамогі ветэранам вайны, догляду за ваеннымі пахаваннямі, увекавечання памяці пра тых, хто змагаўся з ворагам дзеля нашага мірнага сёння.

В.ПРОНІНА.