Главная  >  Духовно-нравственные традиции
Духовно-нравственные традиции

Если Вы собрались на всенощную…

Традиционно церковь в пасхальную ночь посещает большое количество людей. Поэтому нелишним будет еще раз напомнить о некоторых правилах поведения в храме и особенностях совершаемого богослужения. Главное правило – быть терпеливым и внимательным. Если кто-то нечаянно Вас задел или толкнул, не следует бурно реагировать. Подумайте о том, что, наверное, Вы неудачно стали. Не надо толпиться в дверях, лучше расположиться в сторонке. Во всех церквях у стен есть скамеечки и стулья, чтобы уставшие и престарелые смогли отдохнуть. В неотапливаемых каменных храмах бывает холодно, поэтому лучше надеть теплую обувь. Также может быть сквозняк, в таком случае подберите себе место не у входных дверей. Некоторые во время службы держат в руках горящие свечи. Обычай этот связан с крестным ходом, но после него в храме, при большом скоплении народа, он неуместен: можно случайно обжечься или задеть рядом стоящего. Лучше поставить свечу на подсвечник. Даже если на подсвечнике нет места, свечи можно оставить рядом (в храмах есть люди, присматривающие за подсвечниками, и они обязательно поставят Вашу свечу позже).

Если Вы хотите причаститься на пасхальной литургии, в храме нужно быть не позднее 22 часов, когда начнется исповедь. Перед исповедью желательно несколько дней соблюдать пост, помолиться, подумать о своем поведении. Поскольку причащение будет в ночь на воскресенье, в субботу утром и днем еще можно вкусить пищи или подкрепиться чаем, но с 18 часов необходимо уже быть натощак.

С пятницы на средине храма на специальном столе или подставке  располагается Святая Плащаница – вышитая на полотне и украшенная цветами икона, изображающая погребение Господа Иисуса Христа. После 23 часов у Плащаницы священник и церковный хор исполняют удивительный по красоте канон “Волною морскою…”

Это древнее песнопение, состоящее из 8-ми небольших частей, в течение веков вдохновляло многих композиторов, художников и поэтов на создание возвышенных произведений (“Реквием” Анны Ахматовой и др.). При пении “Не рыдай Мене, Мати…” священник поднимает Святую Плащаницу и уносит ее в алтарь. В связи с этим можно дать два совета. 1. Если Вы придете в храм в субботу до 23 часов, обязательно подойдите к Плащанице, потому что это очень редкая возможность. 2. Если позволяют обстоятельства, приходите в храм не к полуночи, а к началу полунощницы.

За несколько минут до полуночи в храмах начинается подготовка к крестному ходу: на средине выстраиваются люди, назначенные священником (как правило, мужчины), держащие в руках фонарь, крест, хоругви, евангелие, икону. За ними – церковный хор. С колокольни раздается звон (благовест). Люди зажигают свечи (многие предусмотрительно берут с собой пластиковую бутылку с отрезанным днищем и вставляют туда горящую свечу, тогда ее не задует ветер при крестном ходе). В полночь крестный ход выходит из храма. Здесь нужно быть внимательными и собранными: во-первых, дать возможность спокойно выйти хоругвеносцам, хору и священнику; во-вторых, быстро выйти за ними. Дело в том, что во время пасхального крестного хода внутри храма остается только несколько человек: дежурные и совсем немощные, а все остальные должны выйти наружу, при этом входные двери обязательно закрываются. На площадке вокруг храма также нужно смотреть за тем, чтобы не мешать крестному ходу трижды обойти храм и остановиться у закрытых входных дверей, у которых и начинается пасхальная утреня с пением: “Христос воскресе”. Затем двери открываются – и все входят в храм, где проходит остальная часть богослужения.

Для освящения пасхальных куличей, яиц и прочих продуктов люди располагаются вне храма, на паперти. Обычно зажигают свечу. В тихую, безветренную ночь получается очень красивое зрелище. Священник окропляет приношения святой водой. Если Вы хотите что-то пожертвовать для храма, приготовьте это заранее, лучше в отдельном пакетике, и отдайте кому-либо из церковных служителей, помощников. Пасхальные снеди лучше освящать в корзинках или аккуратных пакетах, а не в старых сумках или завернутыми в куски газеты (встречается и такое, правда, уже нечасто). Праздник должен быть во всем: не только в храме, но и дома, в быту, в нашей культуре поведения.

В крупных городах, где много священнослужителей, храмы открыты всю ночь, а утром нередко бывает еще одна литургия. В сельской местности нет такой возможности. И священнику, и хору необходим отдых для восстановления сил, ведь начиная с четверга все дни совершались длительные богослужения. Поэтому, если Вы собрались на пасхальную всенощную, старайтесь подстроиться под расписание богослужений выбранного Вами храма.

Ёсць царква ў Гіжэнцы!

Мінулай восенню жыхары Гіжэнкі і навакольных вёсак звярнуліся з просьбай адчыніць царкву. Да Слаўгарада няблізка -- 20 кіламетраў, да Ляцяг таксама далекавата і нязручна  -- 17 кіламетраў, часткова па гравійнай дарозе. Таму намер гіжэнцаў займеў увагу ў Магілёўскай епархіі. Вырашэнне пытання было даручана протаіерэю Георгію Сакалову. У адказ на яго зварот старшыня СВК “Калгас “40 год Кастрычніка” М.М. Янкоў правёў агульны сход, на якім працаўнікі гаспадаркі выдзелілі бясплатна будынак, дзе да нядаўняга часу размяшчаўся комплексны прыёмны пункт “Бытпаслугі”. У сярэдзіне лютага пачаўся рамонт: замена гнілых дошак у падлозе, перапланіроўка інтэр’ера, стварэнне іканастаса. І вось збольшага памяшканне прыведзена ў належны стан. Хаця працы яшчэ нямала, сёння ўжо можна сказаць -- ёсць царква ў Гіжэнцы.
24 сакавіка, падчас рабочай паездкі ў Слаўгарадскі раён, Гіжэнку наведаў епіскап Магілёўскі і Мсціслаўскі Сафроній. Яго сустракалі з кветкамі і караваем. Уладыка Сафроній агледзеў будынак і адслужыў у ім малебен. Будучы храм, па рашэнні епіскапа, прысвячаецца святому князю Уладзіміру, пры якім адбылося Хрышчэнне Русі. Сёлета юбілейны год: 1000-годдзе спачыну гэтага святога (28 ліпеня). У Магілёўскай епархіі пакуль не існуе ніводнага храма ў гонар святога Уладзіміра, і ў Гіжэнцы будзе першы. А слаўгарадская зямля вельмі старажытная і мае гістарычныя дачыненні да вялікага князя кіеўскага. У мінулым годзе непадалёк ад Гіжэнкі, на Усохах, археолагамі знойдзены камяні са знакамі старажытнарускай эпохі. Зараз распрацоўваецца турыстычны маршрут, да якога можа быць аднесены і будучы храм у Гіжэнцы. Але галоўнае, што патрэбу ў царкве адчуваюць многія мясцовыя жыхары, а не толькі турысты і паломнікі.

Епіскап Сафроній выказаў падзяку М.М.Янкову і старшыні Гіжэнкаўскага сельвыканкама Т.Ф. Мельнікавай за дапамогу ў адкрыцці царквы. “Калі мы ўсе разам аб’яднаем намаганні, каб завяршыць абсталяванне будынка, улетку можна будзе ўрачыста асвяціць гэты храм,” -- падкрэсліў кіраўнік епархіі. На памяць аб наведванні Гіжэнкі ўладыка падарыў храму ікону святога князя Уладзіміра, а кожнаму, хто прыйшоў на сустрэчу (каля 40 чалавек), -- невялічкі абразок.

Нравственный закон – основа

Церемония подписания «Соглашения о сотрудничестве между Славгородским районным исполнительным комитетом и приходами Свято-Петропавловского храма-памятника а/г Лесная, Свято-Покровской церкви д. Летяги, храма Рождества Пресвятой Богородицы и Могилевской Епархии Белорусской православной церкви» прошла в минувший вторник в зале заседаний райисполкома.
На церемонии присутствовали: Епископ Могилевский и Мстиславский владыка Сафроний, управляющий Могилевской епархией; депутат Палаты представителей Национального собрания РБ Т. П. Конончук;  депутаты районного Совета депутатов, представители  общественных объединений района.
Подписали соглашение:  глава района П. И. Найден, протоиереи Георгий Соколов и Владимир Пашкевич. Текст  соглашения озвучила  заместитель председателя райисполкома С. А. Езерская.
В целях согласованного и результативного взаимодействия стороны договариваются о сотрудничестве в таких направлениях  как культурно-творческая деятельность, социальная защита, благотворительность, воспитание и образование, медицина и ряде других.
Руководитель района тепло и сердечно приветствовал владыку Сафрония, присутствующих. Он отметил, что подписание соглашения открывает  новые перспективы по объединению усилий по улучшению нравственного состояния общества, сохранению духовного, исторического и культурного наследия. «Уверен, что деятельность священнослужителей будет  поддерживать и вдохновлять людей на благородные дела во благо развития района, способствовать укреплению сознательности людей и их нравственных ценностей», —отметил Павел Иванович.
В свою очередь, владыка Сафроний  поблагодарил всех, кто способствовал подписанию данного соглашения. Он обратил внимание  присутствующих на то, что  нет такого общества, которое не беспокоилось бы о воспитании своих молодых граждан. Даже с сильной экономикой, всеми институтами общество не будет жить в мире, если  не работает нравственный закон. И церковь совместно с властью должны и могут сделать всё, чтобы  подрастающее поколение, будущий актив страны был высококультурным, нравственным оплотом государства, общества.  «Поэтому  мы и подписываем данное соглашение», — сказал владыка Сафроний.
В знак события он преподнёс Библию и икону Божьей матери руководителю района. Благодарственные грамоты были вручены активистам района, чья деятельность  направлена на пропаганду  нравственных ценностей, воспитание в обществе  человеколюбия, морали и незыблемых  канонов милосердия.
От имени жителей района Павел Иванович  Найден вручил владыке Сафронию, священнослужителям  памятные подарки и сувениры. Отец Георгий в своем выступлении  сделал экскурс в историю  взаимоотношений церкви и районных властей. 25 лет они имеют устойчивый конструктивный характер. И данное соглашение  не просто план, а тот фундамент, на котором сотрудничество будет строиться и далее.
Первая городская школа также  принимала высоких гостей. С хлебом-солью владыку Сафрония встретили школьники.
Управляющий Могилевской епархией ознакомился с библиотекой школы, побеседовал с учителями. В фонд школьной библиотеки владыка передал ряд сборников духовной направленности. С наилучшими пожеланиями и благодарностью за просветительную работу владыка Сафроний передал  благодарственные грамоты активистам школы.
Далее встреча проходила в формате «круглого стола», за которым обсуждались вопросы нравственного воспитания подрастающего поколения.

В. РЫЖЕНКОВ

ЦУДАТВОРЦА ЛУКА

Імя святога архіепіскапа Лукі (Война-Ясянецкага) вядома сёння ва ўсім  свеце. Яго род паходзіў з Беларусі, сам ён нарадзіўся на сучаснай Украіне, жыў і працаваў у Расіі, Сярэдняй Азіі. Апошнія гады жыцця правёў у Крыме, дзе і пахаваны. Праслаўлены Царквою ў ліку святых, архіепіскап Лука шануецца як ацаляльнік розных хвароб, цудатворца, не толькі ў краінах СНД, але і ў Грэцыі, Аўстраліі, Амерыцы. На наступным тыдні, 11 чэрвеня, дзень памяці святога. У сувязі з гэтым хочацца ўзгадаць пра гэтага незвычайнага чалавека, тым больш што ягоныя родзічы некалі жылі на тэрыторыі нашага раёна.

Шляхецкі род Война-Ясянецкіх – адзін са старажытных на Беларусі, найперш вядомы на Навагрудчыне і Піншчыне. Прадстаўнікі роду адрозніваліся спагадай да людзей, чэснасцю і справядлівасцю, ніколі не ішлі да мэты, як кажуць, па галовах людзей, таму паступова збяднелі і перасяліліся на Магілёўшчыну. Стаўшы католікамі ў XVII стагоддзі, многія Война-Ясянецкія вярнуліся да праваслаўя на пачатку ХХ стагоддзя. На Прапойшчыне, каля сяла Кульшычы, прадстаўнікі роду Война-Ясянецкіх мелі невялічкі маёнтачак. Пасля адмены прыгону ўладальніца маёнтка пані Луцэя перадала прыгонным сялянам зямлю за сімвалічную плату і пры гэтым выдзеліла ім не горшыя землі, а роўныя ўчасткі па справядлівасці. Аб гэтым гаварыла ўся Прапойшчына, бо іншыя паны рабілі інакш, выдзяляючы сялянам няўдобіцу, пяскі і балоцвіны. 

Будучы свяціцель Лука (свецкае імя – Валянцін Феліксавіч) нарадзіўся ў 1877 годзе. У  юнацтве ён захапляўся жывапісам, але пазней вырашыў стаць лекарам. Скончыўшы медыцынскі факультэт Кіеўскага ўніверсітэта, Война-Ясянецкі зрабіўся доктарам земскай бальніцы. Хутка ён стаў вядомы як выдатны спецыяліст-хірург, які здзяйсняў найскладанейшыя аперацыі і дасягаў выключных поспехаў. Пасля рэвалюцыі доктар пераехаў у Ташкент, дзе працаваў прафесарам універсітэта і займаўся доктарскай практыкай. Война-Ясянецкі быў глыбока веруючым чалавекам, ён маліўся перад кожнай аперацыяй, а ў бальніцы змясціў вялікую ікону. У 1920-я гады, калі многія пачалі адыходзіць ад веры і зневажаць яе, Война-Ясянецкі сваім прыкладам і аўтарытэтам падтрымліваў хрысціян і сарамаціў дзікуноў-бязбожнікаў. Хутка прафесар медыцыны стаў святаром, а потым быў абраны веруючымі на высокую пасаду епіскапа Ташкенцкага і Сярэднеазіяцкага, з імем Лука. У 1930-я гады, на хвалі барацьбы з Царквою, епіскап Лука быў арыштаваны і сасланы. Шмат гадоў ён правёў на Поўначы і ў Сібіры. Ад смерці яго пазбавіла шырокая вядомасць у медыцынскім свеце. На пачатку Вялікай Айчыннай вайны ссыльны епіскап Лука прапанаваў выкарыстаць яго вопыт для лячэння параненых салдат. Так ён стаў галоўным хірургам Краснаярскага эвакуацыйнага шпіталя, дзе здолеў выратаваць жыцці тысяч воінаў. Война-Ясянецкі напісаў кнігу “Нарысы гнойнай хірургіі”, якая стала падручнікам для хірургаў, а яе аўтар удастоены Сталінскай прэміі.

У 1943 годзе архіепіскап Лука быў адпушчаны са ссылкі і прыступіў да царкоўнага служэння, адначасова застаючыся хірургам. Так і да смерці ён не пакідаў лекарскай практыкі, і хаця ад напружанай працы страціў зрок, заўсёды запрашаўся спецыялістамі на кансіліўмы, дзе даваў найлепшыя парады і, невідушчы, рабіў дакладныя дыягназы. Памёр свяціцель Лука ў 1961 годзе ў Сімферопалі. Рэабілітаваны быў пасмяротна толькі на пачатку 1990-х гадоў. У 1996 годзе праслаўлены ў ліку святых.

Аб многіх цудоўных выпадках ацаленняў па малітвах да святога Лукі шырока паведамляецца ў СМІ, асабліва па тэлебачанні. І мы, слаўгарадцы, як землякі роду Война-Ясянецкіх, не пазбаўлены дапамогі гэтага ўгодніка Божага.

Протаіерэй Георгій САКАЛОЎ,
кандыдат багаслоўя,
настаяцель прыхода
в. Лясная.

 

Алесю Масаранку – 75!

У Алеся Масаранкі, які днямі  адзначыў сваё сямідзесяціпяцігоддзе, —юбілей важкі і значны, творчых здабыткаў шмат.

У дзень юбілею зямляка работнікі цэнтральнай бібліятэкі  патэлефанавалі юбіляру, каб асабіста выказаць шчырыя словы падзякі за творчасць,  за той шчыры і адкрыты дыялог, які ён вядзе з чытачом. Наш славуты зямляк быў прыемна здзіўлены і ўражаны, што яго не забываюць на малой радзіме, шануюць яго творчую спадчыну.

Работнікі цэнтральнай бібліятэкі  юбілей пісьменніка-земляка адзначылі шэрагам мерапрыемстваў.

У чытальнай зале бібліятэкі гасцінна запрасіла да сябе  кніжная выстава, якая знаёміць з яго жыццёвым і творчым шляхам пад назвай “Непаўторнасць таленту”.

“Пісьменнік і чалавек” – гэта назва  літаратурнага вечара, які  прайшоў у першай гарадской школе у 11"Б” класе.

На мерапрыемстве прысутныя  падрабязна пазнаёміліся з творчасцю земляка. Пасля мерапрыемства была магчымасць пазнаёміцца з творамі  аўтара, а каго ўсхвалявала творчасць А. Масаранкі – узяць кнігу на дом.

Бібліёграф цэнтральнай  бібліятэкі прапанавала пазнаёміцца з бібліяграфічным аглядам літаратуры “Сонца майго дня”, у якім змешчаны  бібліяграфічныя апісанні і анатацыі да кніг, якія маюцца ў фондзе бібліятэкі, а таксама літаратурай аб жыцці і творчасці А. Масаранкі.

В. ХРАМЯНКОВА,
бібліятэкар чытальнай залы цэнтральнай
бібліятэкі